Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhuriyet Meclisi aşağıdaki Yasayı                  
                   yapar:

Kısa İsim

1. Bu Yasa, Çevre  Yasası olarak isimlendirilir.

BIRINCI KISIM
Genel Kurallar

Tefsir

2.    Bu Yasada metin başka türlü gerektirmedikçe:
       ‘Alıcı Ortam’, atıkların bırakılabildiği, emisyonların yayılabildiği hava, su  ve toprak ortamları ile bu ortamlarla ilişkili ekosistemleri anlatır.
       ‘Atık’, çevreye atılan veya bırakılan her türlü maddeyi anlatır.
       ‘Bakanlık’, Çevre Koruma Dairesinin bağlı olduğu Bakanlığı anlatır.
       ‘Bakan’, Çevre işleriyle görevli Bakanı anlatır.
       ‘Çevre’, Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdüğü fiziksel, biyolojik  ve sosyo-kültürel ortamı anlatır.
       ‘Çevre Koruma’, çevresel varlığın  ve ekolojik dengenin yok olmasını, tahribini ve bozulmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, Çevre kalitesini iyileştirme ve geliştirmeye yönelik çalışmaların bütününü anlatır.
       ‘Çevre Kirliliği’, Çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel varlığı ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuzluğu anlatır.
       ‘Doğal Kaynak’, bitki, hayvan ve mikroorganizma gibi canlı varlıkları ve bunların bağımlı olduğu hava, su ve toprak gibi cansız Çevre unsurlarını anlatır.
       ‘Ekolojik Denge’, insan ve diğer canlıların varlık ve gelişmelerini sürdürebilmeleri için gerekli olan koşulların tümünü anlatır.
       ‘Flora ve Fauna’, jeolojik bir dönemle ya da yöre ile ilgili olan hayvan ve/veya hayvanlar ile bitki ve/veya bitkileri anlatır.
       ‘Kirleten’, fiilleri sonucu doğrudan veya dolaylı olarak çevre kirliliğine neden olan gerçek ve tüzel kişileri anlatır.
       ‘Kişi’, gerçek ve tüzel kişileri anlatır.
       ‘Kurum ve Kuruluş’, kuruluş amacı bu Yasa amaçları doğrultusunda olan ve çevre konusunda görevler ifa eden dernek, örgüt ve birlikleri anlatır.
       ‘Sulak Alan’, doğal veya yapay, devamlı veya geçici, suları durgun veya akıntılı, tatlı, acı veya tuzlu, denizlerin gelgit hareketlerinin çekilme devresinde altı metreyi geçmeyen derinlikleri kapsayan bütün sular, bataklık, sazlık veya benzeri alanları anlatır.
      ‘Tehlikeli Atık’, insan sağlığına ve çevreye tehlikeleri olabilen atıkları anlatır.
       ‘Zararlı Kimyasal Madde’, Çevre üzerinde kısa veya uzun vadede zararlı etkileri olan, ekolojik dengeyi bozan, insan sağlığını ve yaşamını tehlikeye sokan her türlü kimyasal madde ve ürünleri anlatır.

Amaç

3.   Bu Yasanın amacı, bütün insanlığın ortak varlığı olan çevrenin korunması, iyileştirilmesi, kırsal ve kentsel alanda arazinin ve doğal kaynakların en uygun şekilde kullanılması ve korunmasını; insan sağlığını olumsuz etkileyen, su, toprak, hava ve gürültü kirliliğinin önlenmesini ve ülkenin bitki ve hayvan varlığı ile doğal ve tarihsel zenginliklerinin korunarak, bugünkü ve gelecek kuşakların, sağlık, kültür ve yaşam düzeylerinin geliştirilmesi ve güvence altına alınması için yapılacak düzenlemeleri ve alınacak önlemleri, ekonomik ve sosyal kalkınma hedeflerini, sürdürülebilir kalkınma ilkeleri ve kirleten öder ilkeleri çerçevesinde düzenlemektir.

IKINCI KISIM
Çevrenin Korunması ve İlkeleri

Sürdürüle-bilir
Kalkınma
İlkesi

4.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinde ekonomik büyümeye ilişkin alınacak önlemlerde, hazırlanacak kalkınma planlarında, öngörülecek yatırım programlarında ve her türlü kalkınma politikalarında, doğal kaynaklar başta  olmak üzere Çevre faktörünü dikkate alan Sürdürülebilir Kalkınma İlkesi esas alınır.

Koruma
ve
Kullanım
Planı

5.

(1)

Çevre Koruma Dairesi, ihtiyaç duyulan bölgelerde ilgili bakanlıkların ve yerel yönetimlerin görüşleri ile bu Yasanın 25’inci maddesi uyarınca oluşturulan Çevre Danışma Kurulunun görüş ve önerilerini de alarak , ülke düzeyinde alıcı ortamların korunması amacıyla alıcı ortamların özelliklerini, bu kaynakların kendilerini yenileme kapasitelerini esas alan ve ekolojik dengeyi gözeten “Koruma ve Kullanım Planı” yapar.

(2)

Plan tamamlanıncaya dek ve tamamlandıktan sonra bu Yasanın 26’üncü maddesi uyarınca her yıl için hazırlanan “Çevre Raporu’nda belirlenecek önlemler gözden geçirilerek değişiklikler belirlenir ve koruma ve kullanım planları bu yönde değiştirilir.

55/1989
60/1994
13/2001

(3)

Koruma ve Kullanım Planında yer alacak esaslar, İmar Yasası ve Eski Eserler Yasası uyarınca yapılması öngörülen tüm planlarda ve yıllık kalkınma programlarında dikkate alınır.

Koruma
ve
Kullanım
Planının
Amacı

6.

Koruma ve Kullanım Planının amacı, çevrede ekolojik denge ile doğal güzellik ve estetiğin bozulmasının önlenmesi ve nitelikleri bakımından tarihi, kültürel, mimari ve sanatsal açıdan özellik gösteren yerler ile doğa varlıklarının ve bu varlıkların bulunduğu alanların her türlü fiziki müdahaleye karşı korunmasını sağlamaktır.

Su
Ortamları-nın

7.

(1)

Su ortamlarında, içme ve kullanma suyu rezervuarlarına ve bunları besleyen yeraltı ve yerüstü sularına atık atılamaz, atık su boşaltılamaz ve kirliliğe neden olabilecek hiçbir faaliyet yapılamaz.

(2)

Çevre Koruma Dairesi, bu Yasa amaçları bakımından, bu Yasanın 5’inci maddesi uyarınca çıkarılan Koruma ve Kullanım Planının ilkelerine ve hedeflerine uygun olarak tüm su ortamlarının korunması amacıyla ilgili bakanlıklar ve kamu kurum ve kuruluşları ile eşgüdüm içinde çalışarak havza boyutunda koruma planları yapar.

(3)

Çevre Koruma Dairesi, içme ve kullanma suyu rezervuarlarının ve benzeri su kaynaklarının korunmasına ilişkin olarak su işlerinden sorumlu Bakanlığın görüşleri doğrultusunda çıkaracağı bir emirname ile özel hükümler belirleyebilir.

(4)

Su ortamlarına ilişkin koruma planlarında öngörülecek havza boyutlarının belirlenmesine ilişkin ilkeler ile havza boyutları, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

Toprak
Alanlarının
Korunması
ve Toprak
Kirliliğinin
Önlenmesi

8.

(1)

Toprak alanlarının korunmasına ilişkin esaslar şunlardır:
(A) Toprak kalitesini olumsuz yönde etkileyecek tarımsal ve
       endüstriyel faaliyetlerden,  bu Yasanın 13’üncü
       maddesi kapsamına girenler, bu Yasanın 13’üncü
       madde kurallarına göre;13’üncü madde kapsamı
       dışındaki  faaliyetler de Çevre   Koruma Dairesinin  iznini
       almak koşuluyla yapılır.

(B)

Maden, petrol, mermer, tuz, toprak sanayi ile tabii malzeme ocağı alanlarının saptanmasında ve işletilmesinde gelişmiş ülkelerce kabul görmüş bilimsel yöntemler kullanılır. Toprağın kalitesini bozacak ve toprak kirliliğine neden olabilecek yöntemler kullanılamaz.

(C)

Maden, petrol, mermer, tuz, toprak sanayi ile tabii malzeme ocaklarının işletilmesinde ve bu alanlarda yapılacak her türlü faaliyetlerde bu Yasanın 13’üncü madde kuralları uygulanır.

(Ç)

Toprakta olumsuz yönde kalıcı özellik gösterebilecek her türlü maddenin kullanılmaması esastır. Bu konuda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak tüzük yapılabilir.

(D)

Tarıma elverişli alanların, baraj ve göletlerin erozyona karşı korunması ve iyileştirilmesi esastır.

(F)

Çevre Koruma Dairesi yukarıdaki bentlerin uygulanmasını sağlamak üzere diğer Bakanlıklarla gerekli eşgüdümü sağlar.

                               (2)
(*)

Atıkların ve atık suların toprağa verilebilmesine ilişkin önlemler, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

Sulak
Alanların
Korunması

9.

(1)

Sulak alanların kurutulmaması, kurutulmuş olanların geriye kazanılması ve doğal yapılarının ve ekolojik dengelerinin korunması esastır.

(2)

Çevre Koruma Dairesi ilgili bakanlıklarla işbirliği yaparak sulak alanların her türlü fiziki müdahaleye karşı korunması amacıyla koruma ve kullanma planlarında öngörülen esaslar çerçevesinde, ilgili uluslararası sözleşmeleri de dikkate alarak koruma planları yapar.

(3)

Korumaya ilişkin usul ve esaslar ile korumaya alınacak sulak alanların sınırları, sulak alanın özelliklerine göre ilgili dairelerin görüşleri de alınarak Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

(4)

Korumaya alınan sulak alanlarda koruma ve kullanım esaslarına aykırı davranmak  yasaktır.

Doğal
Hayatın
Korun-
ması

10.10.

(1)

Çevre Koruma Dairesi ilgili daire, kurum ve kuruluşların görüşlerine başvurarak ve ilgili uluslararası sözleşmelerden de yararlanarak yabani bitki ve hayvanların, bunların yaşam ortamlarının ve biyolojik çeşitliliklerinin tür ve ekosistem olarak korunması için gerekli önlemleri alır.

(2)

Çevre Koruma Dairesi, bu Yasanın yürürlüğe girişinden başlayarak bir yıl içerisinde yabani bitkilerin, yabani hayvanların ve tarihi ve kültürel değeri olan ağaçlar ile türü tükenmekte olan ağaçların envanterini çıkarır, korumaya alınması gerekenleri  endemik türlerle yok olma tehlikesi altında bulunan tür ve ekosistemlere öncelik vermek koşuluyla belirler ve Çevre Koruma Dairesi korumaya ilişkin listeyi çıkaracağı bir Emirname ile ilan eder.

(3)

Flora ve fauna ile ilgili yapılacak olan her türlü bilimsel araştırma, adaptasyon ve iyileştirme çalışmalarının yapılabilmesi için Çevre Koruma Dairesinin onayı alınır.

Bölüm 65
  29/1978
  31/1985
  54/1988
  23/1992
  55/1993
    1/1994
    1/1996
    3/2000

(4)

Av ve Yabani Kuşları Koruma Yasasında aksine bir kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın bu madde uyarınca korumaya alınan yabani hayvanların ve yabani kuşların her ne şekilde olursa olsun avlanılması, doğal yaşam ortamlarının tahrip edilmesi, satışı ve ihracı ile  bu madde uyarınca korumaya alınan bitkilerin ve ağaçların, tahrip edilmesi, satışı ve ihracı yasaktır.

(5)

Korumada alınacak önlemler, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

Özel Çevre Koruma Bölgeleri

11.

(1)

Bakanlar Kurulu, Bakanlığın önerisi üzerine, dünya veya ülke ölçeğinde ekolojik önem taşıyan ve/veya çevre kirlenmelerine ve/veya bozulmalarına duyarlı olan bölgeleri, ülkenin doğal zenginliklerinin ve özel bazı yörelerinde mevcut ekolojik dengenin korunması ve/veya gelecek nesillere bozulmadan intikal ettirilmesi amacıyla,Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak saptayıp ilan eder.

(2)

Özel Çevre Koruma Bölgesi ilan edilecek yerlerin alan sınırları Çevre Koruma Dairesi’nin isteği doğrultusunda Şehir Planlama Dairesi tarafından belirlenir. Şehir Planlama Dairesi, yukarıdaki (1)’inci fıkra uyarınca Özel Çevre Koruma Bölgesi olarak ilan edilen her bölge için Çevre Koruma Dairesinin görüşlerini de dikkate alan ‘Çevre Planı’ hazırlar.

(3)

Yukarıdaki (2)’inci fıkra uyarınca çıkarılacak Çevre Planı,  Özel Çevre Koruma Bölgesinin ilan tarihinden başlayarak en geç bir yıl içerisinde hazırlanır ve ilan edilir. Özel Çevre Koruma Bölgesinin ilanından başlayarak Çevre Planının ilanına kadar geçecek süre içerisinde her türlü imar işlemleri durdurulur.

(4)

Özel Çevre Koruma Bölgelerinin kullanımına ve korunmasına ilişkin esaslar ile  Özel Çevre Koruma Bölgelerinin milli park olarak düzenlenmesine ilişkin esaslar Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

Yerleşim
Alanları-nın Çevre
Estetiği
Açısından
Korunması

12.

(1)

Tüm  yerleşim yerlerinde her türlü inşaat ve yapı işlemlerinin devamı süresince inşaat alanında kum, çakıl, harç gibi inşaat malzemeleri çevre estetiğini bozacak, yol kullanımını zorlaştıracak ve çevre halkını rahatsız edecek şekilde yol kenarlarına veya açık alanlara bırakılamaz.

Bölüm96
  14/1959
  68/1963
  16/1971
  31/1976
  18/1979
  47/1984
  48/1989
    6/1992
  55/1989

(2)

Yollar ve Binalar Düzenleme Yasası ile İmar Yasasında aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın belediye sınırları içinde ilgili belediye, belediye sınırları dışında ilgili Kaymakamlık tarafından çevre düzenlemesi yapılmamış ve projesine uygun olarak dış cephesi tamamlanıp boyanmamış binalarda ve işyerlerinde ikamete ve kullanıma izin verilemez ve hiçbir surette elektrik ve su bağlantısı yapılamaz.

(3)

Hiçbir bina, inşaat ruhsatında onaylanan işlevi dışında kullanılamaz. Tamamlanmış bulunan binalarda önceden onaylanan işlevlerin değiştirilmek istenmesi durumunda, bu değişikliğin belediye sınırları içindeki yerleşim yerlerinde ilgili belediyelerce; belediye sınırları dışındaki yerleşim yerlerinde ise bağlı bulundukları Kaymakamlıkça onaylanması gerekmektedir. Ancak belediye ve kaymakamlık söz konusu değişikliğe onay verirken Çevre Koruma Dairesinin görüşlerini alır ve bölge sakinlerinin  rahatsız olmamalarını göz önünde bulundurur.
     Bu değişiklikten etkilenebilecek gerçek veya tüzel kişilerin mahkemeye başvurma hakları saklıdır.

(4)

Yerleşim alanları içerisinde kirlilik yaratan işyerlerinin yerleşim alanları dışına çıkarılmaları için belediye sınırları içindeki yerleşim yerlerinde ilgili belediye, belediye sınırları dışındaki yerleşim yerlerinde ise, Kaymakamlıklar tarafından gerekli önlemler alınır.

(5)

Yerleşim alanlarında ticari amaçlı olarak kum, çakıl, kömür, kereste ve her türlü inşaat malzemesi ile hurdalar açık alanda depolanamaz.

(6)

Bu maddede öngörülen kuralların uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

Çevresel
Etki
Değerlendirme
Raporu

13.

(1)

Gerçek veya tüzel kişiler gerçekleştirmeyi planladıkları faaliyetlerine ilişkin projelerini hazırlarken faaliyetleri sonucu çevre kirlenmesine neden olabilecek her türlü olumsuzluğun önlenmesi, giderilmesi veya zararsız hale getirilmesi için almayı planladıkları alternatif önlemleri içerecek bir Çevresel Etki Değerlendirme Raporu hazırlamakla yükümlüdürler.

Bölüm 113
 28/1974
   7/1977
 30/1983
 28/1987
 65/1989
 56/1991
42/1997

22/1992

(2)

Proje sahibi gerçek veya tüzel kişiler, tesis ve işletmelerine inşaat ruhsatı veya işletme izni almak için ilgili mercilere başvuruda bulunurken, 1’inci fıkrada öngörülen Çevresel Etki Değerlendirme Raporunu Projesine veya başvurusuna eklemek zorundadırlar. Şirketler Yasasında, İş Yasasında veya diğer Yasalarda aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, bu madde kapsamında olan ve Çevresel Etki Değerlendirme Raporunu içermeyen hiçbir projeye izin verilemez.

(3)

Bu madde uyarınca hazırlanan Çevresel Etki Değerlendirme Raporunun ilgili makamlarca kabul görmesi için öncelikle Çevre Koruma Dairesinin olumlu görüş ve değerlendirmesini içermesi gerekmektedir.

(4)

Bu madde kurallarına uygun olarak projeleri onaylanan faaliyet sahibi Çevresel Etki Değerlendirme Raporunda belirtilen hususlara uyacağını taahhüt eder. Proje sahibinin taahhüde uymaması halinde söz konusu faaliyete derhal son verilir, verilen izin ve ruhsatlar iptal edilerek verilmişse teşvikler geri alınır.

(5)

Devlet, Kamu İktisadi Teşebbüsleri, Kamu niteliğindeki diğer kuruluşlar ve yerel yönetimlere ait tesis, işletme ve faaliyetlerde de bu madde kuralları uygulanır.

(6)

Çevresel Etki Değerlendirme Raporunda yer alması gereken esaslar ile bu raporların değerlendirilmesine ilişkin usul ve esaslar, Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

(7)

(A)

Fabrikalar:

(a)

Akü ve pil üreten fabrikalar.

(b)

Kağıt Hamuru ve her çeşit kağıt üretimi yapan fabrikalar.

(c)

Asbest ürünü işleten fabrikalar.

(ç)

Çimento fabrikaları.

(d)

Sigara fabrikaları.

(e)

Un, makarna ve bisküvi fabrikaları.

(f)

Dokuma ve boyama fabrikaları.

(B)

Tesisler:

(a)

Zararlı ve toksit kimyasal madde üreten tesisler.

(b)

Petrokimyasal ve kimyasal ürünler için büyük depolama tesisleri.

(c)

Dökme demir ve çeliğin eritildiği ve demir dışı metallerin üretildiği tesisleri.

(ç)

Hayvan kesim yerleri ve çıkan yan ürünleri işleme v.b. tesisleri ile entegre et tesisleri.

(d)

Tabaklara ve deri işleme tesisleri.

(e)

Boya üretim tesisleri.

(f)

Turistik tesisler.

(g)

Organize hayvancılık tesisleri.

(C)

Termik Santraller:

(Ç)

Patlayıcı madde sanayi.

(D)

Büyük altyapı faaliyetleri.

(E)

Hava ve deniz limanları.

(F)

Enerji nakil hatları.

(G)

Barajlar ve göletler.

(H)

Toplu Konut yapımı.

(I)

Gemi söküm yerleri, inşaat bakım ve onarımı.

(I)

Her türlü maden çıkarılması ve maden ocaklarının işletilmesi (metal içeren veya enerji üretenler).

(J)

Plastik ve yan ürünlerin imali.

(K)

Taş ve toprak sanayi (seramik, porselen, tuğla, kiremit ve cam fabrikaları).

(L)

Süt ve süt mamullerinin üretimi.

(M)

Bira ve malt imali.

(N)

Alkollü ve alkolsüz içki ve meşrubat üretimi.

(O)

Sebze ve meyve işleme sanayi.

(Ö)

Kent belediyesine bağlı otobüs terminalleri.

(P)

Yakıt ithali, yakıt atıklarının nakli, yakılması, atıkların muhafazası ve bertaraf edilmesi.

(R)

Taşocakları ve tabii malzeme ocakları.

(S)

Katı ve sıvı atık depolama alanları.

(Ş)

Organize Sanayi bölgeleri.

(8)

Çevre Koruma Dairesi,yukarıdaki(7)’inci fıkra kapsamı dışında kalan ancak Çevresel Etki Değerlendirmesi Raporu hazırlanmasını gerekli gördüğü tesis,işletme ve faaliyetler için de bu maddeye uygun Çevresel Etki Değerlendirme Raporu hazırlanmasını isteyebilir.

Çevresel Etki
Değerlendirme
Raporu
Gerektirmeyen
Projelere İlişkin kurallar

14.

Bu Yasanın 13’üncü maddesi kapsamı dışında kalan ve Çevresel Etki Değerlendirme Raporu gerektirmeyen projelere izin verilirken bu Yasa kurallarına uygunluğu açısından Çevre Koruma Dairesinden görüş alınır.

Hava Kirliliğinin
Önlenmesi

15.

(1)

Havada kalıcı özellik gösteren ve ekolojik dengeyi bozan her türlü katı, sıvı ve gaz türünde kimyasal maddelerin üretimi, ithali, nakli ve depolanması, bu Yasanın 13’üncü ve 14’üncü madde kurallarına göre yapılır.

(2)

(A)

Partiküller, kükürtlü maddeler, organik maddeler, azotlu maddeler, karbon monoksit halojenler ve radyoaktif maddeler gibi doğal gaz bileşimini bozan bütün maddelerin emisyon standartları;

(B)

Hava kirliliğinin ciddi boyutlara ulaştığı zamanlarda, yerlerde ve kritik meteorolojik şartlarda alınacak önlemler;

(C)

Doğal afet, yangın ve kazalar sonucu oluşan aşırı emisyona karşı alınacak önlemler;

2. 24/2004

(Ç)

Motorlu kara, hava ve deniz taşıtlarının;

1. emisyon standartları ve emisyon azaltıcı önlemleri,
2. bu taşıtların emisyon standartlarına uygunluğunun denetlenmesi ve denetime ilişkin kuralları,
3. emisyon standardına uygun olmadığı denetim sonucu belirlenmiş araçlar için alınacak önlemler,

(ç) yürürlükteki asgari ücretin %2’sini aşmamak koşulu       ile emisyon denetim ücretlerinin tesbiti,

1. emisyon denetimi yapacak özel ve kamu birimlerinin uyması gereken koşullar ve emisyon denetimi yapacakları cihaz ve makine veya ekipmanların teknik özellikleri,
2. elde edilecek  gelirin, çevresel sorunların çözümüne yönelik kullanım alanı, şekil ve yöntemi,

Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle  belirlenir.

(3)

Yakıtların ithali ve yakıt atıklarının nakli, yakılması, atıkların muhafazası ve bertaraf edilmesi gibi işlemler, Çevre Koruma Dairesinin denetimi altında ve 13’üncü madde kurallarına göre yapılır.

(4)

Hiçbir  gerçek veya tüzel kişi, yukarıdaki (2)’inci fıkranın (A) bendi uyarınca belirlenecek standartların üzerinde hava kirliliği yaratamaz veya hava kirliliğine sebep olamaz.

Hava Kirliliği İle

16.

(1)

Emisyonlarını doğrudan havaya vermeleri uygun görülmeyen tesis ve işletmeler, arıtma sistemi kurmak ve işletmekle yükümlüdürler.

İlgili Arıtma Sistemi Kurma
Yükümlülü-ğü

(2)

Arıtma sistemi kurmak zorunda olan tesis ve işletmelere, başka herhangi bir yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın,
(A)   İnşaat ruhsatı aşamasında arıtma sistemi  projesini
         inşaat projesi ile birlikte sunmadıkça inşaat ruhsatı
         verilemez.
( B)   İnşaatı bitmiş ancak işletmeye geçmemiş ve bu maddede
         öngörülen arıtma sistemi bulunmayanlara arıtma sistemlerini
          ikmal etmedikçe işletme ruhsatı verilemez.    

(3)

Hava kirliliği ile ilgili arıtma sistemi kurmak zorunda olan tesis ve işletmeler ile uyulması gereken usul ve esaslar, Dünya Sağlık Teşkilatı ve Çevre Kuruluşları standartları göz önünde bulundurularak Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.

Gürültü
Kirliliğinin
Önlenmesi
36/2001

17.

(1)

Kişilerin huzur ve sükununu veya beden ve ruh sağlığını bozacak şekilde gürültü yapılması yasaktır.

Bölüm 154
    3/1962
  43/1963
  15/1972
   20/1974
   31/1975
     6/1983
   22/1989
   64/1989
   11/1997

55/1989

(2)

(A)   Bu maddenin (5)’inci fıkrasındaki ve Ceza Yasasının 187’nci maddesindeki  istisnalar saklı kalmak koşuluyla, hiçbir gerçek veya tüzel kişi, ilgili ilçe Kaymakamından izin almaksızın ve verilen iznin koşullarına uymaksızın, herhangi bir umumi yerde veya kuvvetlendirilen sesin umumi bir yerde işitilebileceği biçimde veya durumda başka herhangi bir yerde makine veya elektrikle kuvvetlendirilmiş ses çıkaran veya yayın yapan herhangi bir hoparlör, megafon, amplifikatör veya başka ses yükseltici cihaz kullanamaz veya çalıştıramaz veya başkasının kullanmasına veya çalıştırmasına müsaade edemez.
(B)   Aşağıda belirtilen bölgelerdeki eğlence yerlerinin açık hava bölümlerinde hoparlör veya benzeri ses yükseltici cihaz kullanılamaz:
          (a)  İmar Yasası uyarınca çıkarılan planlarda veya yayınlanan                  emirnamelerde konut alanı olarak belirlenen yerler,
          (b)  Özel Çevre Koruma Bölgeleri,
          (c)  Hastane veya yataklı sağlık veya bakım hizmeti veren                      kuruluşların iki yüz elli metre uzağına kadar olan alanlar,                 ve
          (ç) Girne Antik Liman (Eski Liman).

(3)

Kaymakam, herhangi bir umumi yerde veya kuvvetlendirilen sesin umumi bir yerde işitilebileceği biçimde veya durumda başka herhangi bir yerde, yukarıdaki (2)’inci fıkranın (A) bendinde belirtilen iznin verilip verilmemesini karara bağlamadan önce, aşağıdaki önlemleri alır ve tüm bilgiler ışığında, izin talep edilen yerin faaliyet saatleri, ses şiddet ve seviyesi dahil, uygun göreceği ve gerekçelerini belirteceği koşullara tabi olacak şekilde izin verebilir:
(A)   Kaymakamlık, izin talebini;
         (a)   İlgili Belediyeye veya Belediye olmayan yerlerde ilgili      
                Muhtarlığa;
         (b)   İlçenin bağlı bulunduğu Polis Müdürlüğüne; ve
         (c)   Çevre Koruma Dairesine,
bildirir ve bu mercilerden on beş gün içinde görüş vermelerini ister.
(B) Kaymakamlık, izin talebini sonuçlandırırken aldığı tüm görüşleri, izin talep edilen yerin konumunu ve bölge sakinlerinin ne şekilde etkilenebileceğini göz önünde bulundurur ve izni bu hususları değerlendirerek koşullu veya koşulsuz olarak verir veya izin talebini reddeder.
                  Ancak Kaymakamlık, Çevre Koruma Dairesinin öngördüğü koşullar yerine getirilmeden izin veremez.
(C)   İznin herhangi bir koşula veya koşullara bağlı olarak verilmesi halinde, bu koşul veya koşullar ile gerekçeleri, izin talebinin reddedilmesi halinde de reddetme kararı ile gerekçeleri, Kaymakamlık tarafından ilgili kişiye bildirilir.

(4)

Kaymakamlık, yukarıdaki (2)’inci fıkrada belirtilen iznin, (3)’üncü fıkra kuralları çerçevesinde verilip verilmemesinde ve özellikle izinde belirtilecek olan koşulların saptanmasında aşağıdaki hususları da göz önünde bulundurur:

1. Açık hava diskoteklerinin konumları ve diğer koşullar dikkate alınarak, ses yükseltici cihaz kullanarak faaliyet sürdürmelerine, hafta içi geceleri ertesi gün saat 03.00’e kadar, hafta sonu cuma ve cumartesi geceleri ertesi gün saat 05.00’e kadar  ve ses şiddet seviyesi, sesin kaynağında 90 dBA’yı, ses yükselticisi kullanılan işletme alanı sınırında ise 60 dBA’yı aşmamak kaydıyla izin verilebilir.
2. Restoran, bar ve benzeri müzikli eğlence yerlerinin ve düğün, nişan ve sünnet törenlerinin yapıldığı yerlerin açık hava bölümlerinde, müzikli faaliyetlerin hoparlör veya benzeri ses yükseltici kullanılarak sürdürülmesine, hafta içi geceleri saat 24.00’e kadar, hafta sonu cuma ve cumartesi geceleri ertesi gün saat 01.00’e kadar ve ses şiddet seviyesi sesin kaynağında 70 dBA’yı, ses yükselticisi kullanılan işletme alanı sınırında ise 60 dBA’yı  aşmamak kaydıyla izin verilebilir.
3. Birden fazla müzikli eğlence yerinin, birbirinden yüz metreden az mesafede bulunduğu bölgelerde, ses yükseltici cihaz kullanılması, Çevre Koruma Dairesinin önerisi ile ilgili Kaymakamlık tarafından yasaklanabilir veya gerekçe belirtilerek kısıtlanabilir.

(5)

Milli törenler ile siyasal partilerin, sendika, birlik ve derneklerin düzenleyecekleri toplantı, gösteri, yürüyüş ve mitingler ile izin almak koşuluyla stadyumlarda, meydanlarda ve benzeri yerlerde düzenlenecek açık hava konserleri ile benzeri etkinliklerde ve duyuru amaçlı olarak hoparlör veya benzeri ses yükselticilerinin kullanılması yukarıdaki (1)’inci ve (2)’inci fıkralarda öngörülen yasaklama  ve kısıtlamanın dışındadır.
    Ancak bu tür etkinliklerin saat 24.00’ten sonra devam etmesi durumunda, kişilerin huzur ve sükununu bozacak şekilde gürültü çıkarılamaz..

(6)

Fabrika, atölye, işyeri, hizmet binaları, konutlar, ulaşım araçları ile gürültüye sebep olan diğer makine ve araçlara ilişkin gürültü standartları, gürültü yasakları, gürültüye karşı alınacak önlemler ile gürültü ölçüm ve değerlendirme teknikleri Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak ve Resmi Gazete’de yayımlanacak  tüzükle belirlenir.

(7)

Bu madde amaçları bakımından:

(A)

Müzik veya ses yayını açısından “açık hava”, taş, beton, çamur, demir, kereste veya benzeri başka malzemeden yapılmış dört tarafı ve üzeri kapalı bina içerisine yapılan yayın alanı dışında kalan alanı anlatır.

(B)

“Sesin Kaynağı” hoparlörün veya benzeri ses yükselticisinin  bir metre uzağındaki yeri anlatır.

(C)

“İşletme alanı” hoparlör veya benzeri ses yükseltici cihaz kullanan işletmenin, hizmet verdiği alanı anlatır ve sınırı, söz konusu işletmenin konumuna göre, Çevre Koruma Dairesince belirlenir.

Su Kirliliğinin Önlenmesi

18.

Çevre Koruma Dairesi, Su İşleri Dairesi, Tarım Dairesi ve ilgili Belediyelerle eşgüdüm içerisinde çalışarak ve kurum ve kuruluşların görüşlerini de dikkate alarak,

(1)

Endüstride, sulamada, konutlarda ve rekreasyon  maksatları için kullanılacak su limitlerini saptar.

(2)

Arıtılmış su standartlarını saptar ve atık suların boşaltılmasına yönelik usul ve esasları belirler.

(3)

Arıtma tesislerinden temin edilecek suların kullanımına ilişkin esasları belirler.

Bu konuda Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzük çıkarılabilir.

Denizlerle

19.

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetinin hükümranlık alanına giren denizlere:

İlgili Kirletme Yasakları

(1)

Hiçbir şekilde evsel atık, endüstriyel atık, nükleer atık veya başka atık atılamaz, atık sular boşaltılamaz, bu atıkları taşıyan gemi ve deniz araçları yüklerini başka bir gemi veya deniz aracına aktaramaz, karaya tahliye edemez.

(2)

Gemi ve deniz araçlarından yağ, petrol boşaltımı ile sintine ve balast tahliyesi yapılamaz.

(3)

Çevre Koruma Dairesinden izin almaksızın deniz dibi araştırması yapılamaz.

(4)

Su arıtma ve proses atığı çamurları ile hafriyat atıkları, moloz, benzeri atıklar ve çöpler boşaltılamaz.

Zararlı Kimyasal Maddeler

20.

(1)

Başka herhangi bir yasada aksine kural bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, Çevre işlerinden sorumlu Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle saptanacak çevre kirlenmesine sebep olabilen kimyasal maddeler ile bu tür maddeye dönüşebilecek kimyasal maddelerin üretimi, ithali ve taşınması Çevre Koruma Dairesinin iznine bağlıdır.Bu tür maddelerin üretimi bu Yasanın 13’üncü madde kurallarına bağlı olarak yapılır.

(2)

Nükleer atıkların, radyasyon içeren atıkların ve zehirli kimyasal atıkların her ne sebeple olursa olsun Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyetine getirilmesi  yasaktır.

(3)

Tıbbi atıkların kontrolü ve imhası Bakanlıkça hazırlanıp Bakanlar Kurulunca onaylanacak bir tüzükle belirlenir.
     Bu fıkra amaçları bakımından “tıbbi atık”, Sağlık Kuruluşlarından kaynaklanan atıkları anlatır.